هفته نامهی ایران شناخت، سال پنجم- شماره ی ۳۵، در ۱۱ بخش ِ خواندنی، دیدنی و شنیدنی (کانون پژوهشهای ایرانشناختی) دکتر جلیل دوستخواه
بهرام مشیری و شاهنامهی خالقی (شهربراز)
هفته نامهی ایران شناخت، سال پنجم- شماره ی ۳۴، در یازده بخش ِ خواندنی، دیدنی و شنیدنی (کانون پژوهشهای ایرانشناختی) دکتر جلیل دوستخواه
دکتر داریوش اکبرزاده در پاسخ به [...]
بایگانی برای تیر, ۱۳۸۸
سفرنامه سُغد و خوارزم (روز چهارم)
روز چهارم: دوشنبه ۳ فروردین ۸۸
صبح زود بود که به چارجو رسیدیم. از تختهایمان پایین آمدیم و تازه همکوپهای هایمان را دیدیم. چند زن ترکمن بودند که هرکدام توسط چندین کودک نوزاد احاطه شده بودند، و همه خفته. نگران شدم که اگر این مردم مهربان با همین سرعت زاد و ولد کنند به زودی [...]
تاریخ کوروش بزرگ (بخش نهم و پایانی)
بخش سوم: اسطورهی کوروش
۱. کوروش تنها یک چیز نیست. او سیاستمداری زیرک و هوشمند، ناجی اقوام و احیا کنندهی ادیان، پیامبری مقدس و کاهنی اثرگذار، بنیانگذار نظمی نو و کشوری کهنسال، جنگاوری نیرومند و سرداری پیروزمند، نیمهخدایی توانمند و نیکوکار، سازماندهندهای با کفایت و مدیری لایق، و یکی از محبوبترین چهرههای تاریخ ساز در کل [...]
رشته جستارهایی درباره تاریخ کهن ایرانزمین (بخش یازدهم)
تاریخ داریوش بزرگ
بخش نخست: بازسازی شاهنشاهی
پس از درگذشت کمبوجیه، داریوش وارد صحنه تاریخ سیاسی جهان میشود. داریوش کیست؟ او پسر ویشتاسب است. همان ویشتاسب که یار وفادار کوروش در فتوحاتش بود و کوروش او را به عنوان ساتراپ پارت برگزید. ویشتاسب پسر آرشام شاه پارس بود. ولی همچنانکه گفتیم پس از شاهی کوروش، آرشام [...]
زمستان (مهدی اخوانثالث)
سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت،
سرها در گریبان است.
کسی سر بر نیارد کرد پاسخ گفتن و دیدار یاران را.
نگه جز پیش پا را دید، نتواند،
که ره تاریک و لغزان است.
و گر دست محبت سوی کس یازی،
به اکراه آورد دست از بغل بیرون؛
که سرما سخت سوزان است.
نفس، کزگرمگاه سینه می آید برون، ابری شود تاریک.
چو دیوار [...]

سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت،
سرها در گریبان است.
کسی سر بر نیارد کرد پاسخ گفتن و دیدار یاران را.
نگه جز پیش پا را دید، نتواند،
که ره تاریک و لغزان است.
و گر دست محبت سوی کس یازی،
به اکراه آورد دست از بغل بیرون؛
که سرما سخت سوزان است.
نفس، کزگرمگاه سینه می آید برون، ابری شود تاریک.
چو دیوار ایستد در پیش چشمانت.
نفس کاین است، پس دیگر چه داری چشم
زچشم دوستان دور یا نزدیک؟
مسیحای جوانمرد من! ای ترسای پیر پیرهن چرکین؟
هوا بس ناجوانمردانه سردست “آی”.
دمت گرم و سرت خوش باد!
سلامم را پاسخ گوی، در بگشای!
منم من، میهمان هر شبت، لولیوش مغموم.
منم من، سنگ تیپا خورده رنجور.
منم، دشنام پست آفرینش، نغمه ناجور.
نه از رومم، نه از زنگم، همان بیرنگ بیرنگم.
بیا بگشای در، بگشای، دلتنگم .
حریفا! میزبانا! میهمان سال و ماهت پشت در چون موج می لرزد.
تگرگی نیست، مرگی نیست،
صدایی گر شنیدی، صحبت سرما و دندان است.
من امشب آمدستم وام بگزارم.
حسابت را کنار جام بگذارم.
چه می گویی که بیگه شد، سحر شد، بامداد آمد؟
فریبت می دهد، بر آسمان این سرخی بعد از سحرگه نیست.
حریفا! گوش سرما برده است این، یادگار سیلی سرد زمستان است.
و قندیل سپهر تنگ میدان، مرده یا زنده،
به تابوت ستبر ظلمت نه توی مرگ اندود، پنهان است.
حریفا! رو چراغ باده را بفروز، شب با روز یکسان است.
سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت.
هوا دلگیر، درها بسته، سرها در گریبان، دستها پنهان،
نفسها ابر، دلها خسته و غمگین،
درختان اسکلتهای بلور آجین،
زمین دلمرده، سقف آسمان کوتاه
غبار آلوده مهر و ماه،
زمستان است
با شاهنامهپژوهان (۱)
دانشمند پارسیگوی و پارسیجوی و پارسیخوی
در بازنمود یادگارهای استاد میر جلال الدین کزازی
پیشنوشت: دانش شاهنامهپژوهی در ماه گذشته یکی از پایههای استوار خود را از دست داد، نام و یاد استان بزرگ جاودانیاد دکتر محمدامین ریاحیخویی را گرامی میداریم و امیدواریم همهی ما از شاگردان آن بزرگمرد باشیم.
§ زندگینامه
استاد نیکنام، دکتر میرجلال الدین کزازی، در سال [...]
گفتوگو مسعود لقمان با مرتضی ثاقبفر (بخشنخست) سرشت تاریخنویسی
ما نیازمند فهمی درست از خود و غربیم
عکس از روزنامک؛ نوشا احمدپور
اشاره:
یونانمحوری مطلق در نوشتهها و سخنان برخی از روشنفکران ما، گاه آنچنان به افراط میگراید که با نفی هویت ایرانی توام میشود. این دست از روشنفکران که شوربختانه از بدیهیترین مبانی تاریخ، آگاهیِ چندانی ندارند، با کوچکانگاری و خوارشماری خویشتن، از یونان چنان [...]
سمینار نقد اخلاقی منِ مدرن؛ میراث نیچه
موسسه خورشید راگا، سمینار نقد اخلاقی منِ مدرن؛ میراث نیچه را با سخنرانی دکتر شروین وکیلی در روز سهشنبه، ۲۶ خردادماه، از ساعت ۱۷ تا ۱۹ در طبقه سومِ ساختمانِ مرکزیِ مرکز پژوهشهای دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار میکند.
لازم به ذکر است که ورود برای همگان آزاد است.
دومین شمارهی فصلنامهی ایرانشناختی «فروزش» منتشر شد
مدتی است شمارهی بهار فصلنامهی فروزش بر روی پیشخوانِ کیوسکهای مطبوعاتی، در دسترس علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ ایران است. بر روی جلد آن، تصویری جذّاب از رستم، نگاهبان ایرانزمین به چشم میخورد که اثری است از استاد حجتالله شکیبا. این تصویر نشان از آن دارد که در درون فصلنامه نیز نوشتارهایی دربارهی شاهنامه و [...]
زندان و دژ انوشبرد در گذر تاریخ (علیرضا عطاران «آرام»)
دانستنیها و یافتهها درباره زندانها و شیوه مجازات و در مجموع قوانین قضایی و جزایی درباره متهمین و بخصوص متهمین و مجرمین سیاسی ـ یعنی کسانی که به هر دلیلی با حکومت مخالفت میکردند ـ در ایران پیش از اسلام، اندک و پراکنده است.
اما در این نوشته من بررسی و نگاه خودم را می خواهم [...]
به انگیزهی سفر دکتر جلال خالقیمطلق – شاهنامهپژوه – به ایران
مهربان و فروتن همچو پهلوانان شاهنامه
فرشید ابراهیمی
با سپاس از: مجید ساسانی
روزی که به همراه دو تن از دوستان ایرانپژوه برای دیدار دوبارهی او میرفتم از نخستین دیدار به یاد سپرده بودم که اگر چه در گسترهی دانش ایرانشناسی و شاهنامهپژوهی و نسخهشناسی یک چهرهی بسیار بزرگ و بیمانند در جهان به شمار میرود، اما برخلاف [...]
دو گفتوگوی خبرگزاری کتاب ایران با عقاب علیاحمدی
مرزهای جغرافیایی تاریخی ما مخدوش شده است
گنجینه آثار تاریخنگاری ایرانی که حاصل تلاش پژوهشگران و تاریخنگاران ایرانی است به عنوان ابزاری برای شناخت هویت و گوشزد کردن حدود جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی ما به کار میآید. اما با گذشت زمان و تالیف کتابهای تاریخ ایران به دست تاریخنگاران غیرایرانی، مرزهای جغرافیای تاریخی ما با اهمالکاریها و غرضورزیهای [...]
بررسیی توجه به طبیعت در شعر سهراب سپهری از روزنه اندیشهی دو صوفی بزرگِ هندی؛ کریشنا مورتی و اوشو
پیشکش به تنهاییهایی که با ترانههای سهراب طراوت گرفت!
شاعرِ نقاش و نقاشِ شاعر، بچه بودای اشرافی، صیاد لحظهها، ایماژگر توانا، عارف و فیلسوف، پاژنامهایی است که معمولاً پس از نام «سهراب سپهری» میآید و هر نامی به دلیلی و از روی دیدگاهی برگزیده شده است.
در این پارهنوشته قصدِ هایوهوی دوباره دربارهی پاژنامهای بالا نیست و [...]
تاریخ کوروش بزرگ (بخش هشتم)
گفتار چهارم: کوروش و تاریخ قلمرو میانی
۱. کوروش در سال ۵۵۹ پ.م بر تخت نشست و در سال ۵۳۰ پ.م درگذشت. دورهی سی سالهای را که سلطنت کرد، به دو بخش عمده میتوان تقسیم کرد. فاصلهی میان سالهای ۵۵۳- ۵۳۹ پ.م، به جنگ و کشورگشایی گذشت، و سالهای قبل و بعد آن به سازماندهی کشور [...]