شاه پهلوانان، ردهای مهم و برجسته از شخصیتهای استورهای را بر میسازند؛ ردهای که هم از نظر موقعیت ممتازشان در سلسلهمراتب اقتدار دنیوی اهمیت دارند و هم از نظر پیوندی که با نیروهای قدسی و نظمِ حاکم بر گیتی پیدا میکنند.
شنبه سیام امردادماه به دعوت بنیاد شاهنامه به تماشای نمایش «بیژن و منیژه» در فرهنگسرای نیاوران نشستم.
کتابی در انتظار توست، آن را پیدا کن! «ویسپوران» شما را خیلی دوست داشت. رایاکارتک را برای شما ساخت و به «کتابخوانی» دعوتتان کرد.
زشتی کردار اسکندر در این باره به اندازهای بود که به گفتهی کنت کورس مورخ، مقدونیها همیشه ننگ از این داشتند که پادشاهشان چنین شهر بلندمرتبهای را آتش زده باشد.
در این نوشتار که با هدف آگاهی بخشی به مدیران و دست اندرکاران فرهنگی کشور تهیه شده است، تلاش می شود ضمن ارائۀ آمار و ارقامی در خصوص گزینش بومی در دانشگاههای کشور، خطرات و آسیبهای این شیوه مورد بررسی قرار گیرد. چنانکه از تجربیات سالهای گذشته برمی آید، گزینش بومی باعث بروز و تشدید فاصلۀ میان ساکنان مناطق مختلف کشور می شود. تمرکز دانشجویان یک قطب، ناحیه یا استان در مناطق خویش باعث می شود که از یک سو این دانشجویان نگاه کلّ نگر و مبتنی بر وحدت ملّی را از دست دهند و نتوانند با دانشجویان مناطق دیگر کشور مراوده و حشر و نشر پیدا کنند و از سوی دیگر تمرکز آنها زمینه ساز فعالیتهای قومی است. بدین منظور در این نوشتار پیشنهاد می شود که بومی گرایی متوقّف و محدود شود؛ وزارت علوم تحقیقات و فناوری تلاش خود را به عمل آورده خوابگاههای مورد نیاز دانشجویان را در شهرهای مختلف کشور فراهم سازد و این اقدام را حرکتی در مسیر منافع ملّی قلمداد کند؛ اساتید ومدیران دانشگاهها نیز به صورت دوره ای جابجا شوند و به طور کلّی سیاستی اندیشیده شود که در استخدام اعضای هیات علمی درصد قابل توجّهی نیز به اساتید غیر بومی اختصاص یابد؛ از گسترش بی رویۀ دانشگاهها در شهرهای بزرگ و کوچک جلوگیری شود و در عوض قطبهایی دانشگاهی بر اساس مدل شهرهای دانشگاهی برخی از کشورهای اروپایی به وجود آید تا مدیریت دانشگاهها از دست وزارت علوم خارج نشود؛ فعالیتهایی فرهنگی در قالب اردوها و دوره های ایرانشناسی برای آشنایی دانشجویان با ایران و نیز مسابقات مهم ورزشی در استانهای مرزی کشور برگزار شود.
دیواری کوتاهتر از نوروز پیدا نمیشود؟ کاهش تعطیلات یا تغییر در روزهای تعطیل حتما باید به نوروز چندهزارساله تحمیل شود؟
پارسیبودن به قومیت و نژاد و دین و سن و جنس و ریخت و پیشه و باورهای شخصی بستگی ندارد، بلکه خصوصیتی است که از انتخاب شخصی آدمیان، برای تعلق داشتن به سپهر فرهنگ ایرانی و تصاحبکردن آن برمیخیزد.
در تاریخ ارتباطات، شاید تنها، رسانهای چون تلگراف باشد که با پیدایی رسانههای نوین نتوانست به حیات ارتباطی خود ادامه دهد و جایگاه خود را به رسانههای جدیدتری مانند تلفن داد. اما همین رسانه که در امروز دیگر محلی از اعراب ندارد، بازیگر تمامعیار سپهر ارتباطات در روزگار پرتلاطم مشروطه و پیش از آن بودهاست.
در این پژوهش به تحول روزنامهنگاری به عنوان یکی از ابعاد مهم تحولخواهی، آنهم در یکی از مهمترین دورههای تاریخیِ تجددخواهی (عصر سپهسالار) پرداخته شده است.
خروسخوان بود که پاشنهها را ورکشیدم تا رهسپار شهری شوم که راوی بوف کور آن را عروس شهرهای دنیا مینامیدَش.
دومین برنامهی راز-رمزشناسی صورتهای فلکی بر اساس استورههای میترایی با سخنرانی دکتر شروین وکیلی برگزار میشود.
به گزارش ایرانشهر، این سخنرانی روز چهارشنبه ۱۷ شهریور ۱۳۸۹ در سالن غدیر (خیابان فاطمی، خیابان حجاب، مرکز آفرینشهای کانون) از ساعت ۱۸:۳۰ تا ۱۹:۳۰ برگزار خواهد شد.
گفتنی است از دیرباز تمدنهای نخستین شروع به تقسیمبندی آسمان به نقوشی ساده [...]
کالیگولا از آثار معروف آلبر کامو، نمایشنامهنویس سرشناس فرانسوی، است که بر پایهی شخصیت واقعی امپراتور روم، کایوس ملقب به کالیگولا، نوشته شده است.
گاهشماری یا تقویم ایرانی آنهم نوع باستانیاش به دلیل فقر منابع و کجفهمیهای صورت گرفته در گذر هزارهها یکی از پیچیدهترین و شاید سرسامآورترین موضوعات در بحث ایرانشناسی است. با این همه به گمان من نه تنها میتوان به چیستی و چرایی جزئیات آن دست یافت، بلکه بهرهگیری از آن برای رمزگشایی چیستانهای دینی و استورهای ایران باستان هم شدنی است.
تمامی الفاظ جهان را در اختیار داشتیم/ و آن نگفتیم که به کار آید/ چرا که تنها یک سخن/ یک سخن در میانه نبود: آزادی/ ما نگفتیم تو تصویرش کن» شاملو، کیمیاگر واژگان فارسی، در میانهی نورها و بلورهای شکلیافته در تابلوهای نقاشی «ایران درودی» چه دیده بود که اینگونه مجال سخن را به او میسپارد و خود فروتنانه به گوشهای مینشیند که «ما نگفتیم، تو تصویرش کن.»
بر گریز خرد از یقین باید گریست، آری یقین بر خرد چیره است. گودرز به زاری میگرید، بر پیران میگرید و فغان میکند و این فغان تنها از جانی بر میآید که از نهیب یزدان سرشار است. بر دشمن گریستن کار خردمند نیست، کار باورمند است.
«این نوشتار را به استاد دکتر فریدون فضیلت پیشکش می کنم.»
سرزمین ایران همواره مهد آرای و عقاید و مذاهب گوناگون بوده است. از دوران باستان می بینیم که علاوه بر دیانت رسمی و دولتی مملک همیشه فرقه ها و مذهبهایی وجود داشته اند که به نسبت معکوس کیش رسمی کشور، قوی یا ضعیف می شده [...]
حزب توده ایران پس از شهریور ۱۳۲۰ تا چند سال بزرگترین و فعّال ترین حزب سیاسی ایران بود و گسترده ترین طیف مبارزان چپ را در برمی گرفت. هنوز نیز برداشت و دریافت این حزب از ساخت و کارکرد نیروهای اجتماعی ایران و روند تاریخی آن، ایدئولوژی حاکم بر چپ گرایان و حتّی پاره ای [...]
روز هفتم
پنجشنبه: ششم فروردین ۸۸، ۲۶ مارس
تندیس «دیوّشویچِ» فرماندار ساسانی در شهر پنجکنت که در برابر تازش تازیان به این شهر دلاورانه ایستاد
صبح ساعت شش بیدار شدم. شب قبل با دوستان قرار گذاشته بودیم که امروز صبح را تا ساعت ۹ به حال خودمان باشیم. قرارمان ساعت ۹ جلوی قطب توریستی سمرقند، یعنی همان [...]
گزافه سخن تا به کجا؟!!(۱)
درآمد
دوستِ خوب و شاهنامهشناس بنده، آقای علیرضا حیدری، از سرِ مهر پاسخی درازدامن به نقد بنده بر شاهنامهی ویراستهی دکتر جنیدی دادند که در همین تارنگار بارگذاری شد و خوانندگان ارجمند و علاقهمندان فرهنگ و ادب پارسی را سودمند افتاد.
این کمترین در آغاز سخن به دل از ایشان سپاسگزار است که [...]
جامعه و فردیّت
وقتی ما زندگی و کوششهایمان را بهدقّت وامیکاویم، درمییابیم که تقریباً همهی کردار و خواستههایمان بسیار به هستیِ انسانهای دیگر وابسته است. طبیعت و سرشتِ ما سراسر شبیهِ حیواناتِ اجتماعیست. غذایی را میخوریم که دیگران به عمل آوردهاند؛ لباسهایی را به تن میکنیم که دیگران دوختهاند؛ در خانههایی زندگی می کنیم که دیگران [...]
«روزنامک» همچنان که به فعالیت خود در بلاگفا ادامه میهد، تلاش میکند پیش از گسترش امکاناتش به «ایرانشهر»، برای حفاظت از جُستارها، پژوهشها و پُستهای خود، از نسخهی پشتیبان مناسبی برخوردار باشد.
دسترسی به مطالب با امکانات پیشرفته و گستردهی وردپرس – مانند جستوجو براساس برچسبها، دستهبندی نوشتارها و یا حتا گاهشمار و … – در [...]
برای شهرنوش پارسی پور
شهربانو گفت:
ـ دِلُم میخوات گوش گلِیمو۱ بِشُم وُ تو گسّارا۲ بمونُم؛ تو غالِهای۳ و به گساری بچسبُم که هیچکس نتونه ازُم جداش کنه.
کنار پُل ایستاده بود، سکویی سیمانی که کنار دریا کشیده بودند و خشکی را از دریا جدا میکرد. لباسی رنگارنگ و زیبا به تن داشت گر چه در هر گردش [...]
ستاره چرا برفرازد کلاه
پیشدرآمد
پس از انتشار نوشتهی اینجانب در نقد شاهنامهی ویراستهی آقای فریدون جنیدی در این تارنگار آرای فراوانی در اینجا و آبشخورهای دیگر مطرح شد که از آن میان پاسخ درازدامن آقای حیدری بود.
در این میان دوست خوب و تازهیافتهام، آقای مجید پوراسماعیل، در نوشتاری کوتاه و گزیده به برخی نکات مطرح شده از [...]
مکتب دیکتاتورها*
مسعود لقمان
تبدیل تجربهی فردی به شعور همگانی
اگر مهمترین خویشکاری یک نویسنده را تبدیل تجربهی فردی به شعور همگانی بدانیم، «اینیاتسیو سیلونه» در «خروج اضطراری» به بهترین شکل به این مهم دست یافته است.
سیلونه در این مجموعهی شش داستانی که «ملاقاتی»، «گیس بلند جودیتا»، «آشنایی با یک کشیش عجیب»، «پولیکوشکا»، «خروج اضطراری» و «رنج بازگشت» [...]
سالنمای تمدن ایرانی
طرح اولیه
سالنمای تمدن ایرانی کوششی است تازه به قصد شناساندن موقعیت کنونی تمدن ایرانی به مفهوم وسیع کلمه. این سالنما به دو صورت انتشار خواهد یافت. نخست به صورت گزارشهای موردی که به تدریج در تارنمای این سالنما در اختیار دوستداران حوزهی تمدن ایرانی قرار میگیرد و سپس به شکل مجموعهای بههمپیوسته و [...]
دوستداران «دکتر چنگیز پهلوان» خانهای اینترنتی برای استاد ساختهاند و برآنند یادداشتها، گفتوگوها و مقالههای ایشان را در آنجا منتشر کنند تا دسترسی به مجموعه نوشتههای استاد – آنهم در یکجا – برای دوستدارنشان میسر باشد.
شوربختانه بسیاری از نوشتههای دکتر پهلوان یا هنوز چاپ نشده، یا در خارج از ایران و یا به صورت پراکنده [...]
«شیوه مردم سستاندیشه این است که همیشه در چنین داستانهایی کسان توانگر و بنام و باشکوه را بدیده بگیرند و کارهای بزرگ را بنام آنان خواننده و دیگران را که کنندگان آن کارها بودهاند از یاد برند. این شیوه در ایران رواج بسیار میدارد، و در همین داستان مشروطه نمونههای بسیاری از آن پدید آمد.»
احمد [...]
مناظره ایرانیان درباره شیوه فرمانروایی:
فصلی شگفت انگیز از تاریخ هرودوت درباره مجلس موسسانی است که پس از سرنگونی کمبوجیه در ایران ایجاد شد. در این بخش از تاریخ هرودوت را میخوانیم:
اوتان چنین سخن را آغاز کرد: «من باور دارم که نباید به گزینش یک نفر به عنوان پادشاه اکتفا کنیم. این کار نه خوب است [...]
«ویرایش شاهنامه با روشی نو یا …» (۱)
علیرضا حیدری
سر سخن:
درود بر جناب آقای مسعود لقمان
چندی پیش نوشتاری از مجید ساسانی در روزنامک منتشر شد که در آن به نقد شاهنامه ویراسته استاد جنیدی پرداخته شده بود. به آگاهی میرساند همراه با خوشنودی از این عمل پسندیده، از ۱۲ مرداد ۱۳۸۸ نوشتار آقای ساسانی با ذکر [...]