هفت روز با هفت یار مهربان از نوع دوم (۶)
کتاب بَرخط «دیوان شعر زیبالنسا»
نسخهی خطی «دیوان شعر زیبالنسا»، سراینده: «زیبالنسا»، تاریخ نگارش بین ۱۷۰۰ و ۱۸۵۰ میلادی، حدود ۲۸۰ صفحه، اندازه: ۱۶ در ۲۵ سانتیمتر، خط نستعلیق، جوهر سیاه و قرمز، از مجموعههای دیجیتالی دانشگاه UTAH – کتابخانهی جی. ویلارد مریت.
……….
…..
این دیوان شعر به قلم شاهدخت «زیبالنسا» یا «زینبالنساء بیگم» (۱۶۳۸-۱۷۰۲)، بزرگترین دختر اورنگزیب عالمگیر آخرین پادشاه گورکانی هند سروده شده، و به خط نستعلیق عالی بر روی صفحههای مرغوب و نشانهگذاری شده با سپر تاجدار و یک پرنده و برج، در پایین صفحهها نگاشته شده است (۱). هر صفحه دو ستون دارد و عنوانها، برخی مترادفها و شاهبیتها بهرنگ قرمز آمدهاند.
«زیبالنسا» بهعنوان یکی از اعضای خانوادهی سلطنتی به مطالعهی فارسی، عربی، دَری، هندی، خوشنویسی، ریاضیات و ستارهشناسی پرداخت و در هفت سالگی قرآن را حفظ کرد. از ۱۴ سالگی و با تخلص «مخفی» به سرودن شعر پرداخت. بهعنوان دختری جوان، بر روی اندیشهی سیاسی پدرش نفوذ داشت و اغلب در حل اختلافات شیعه و سنی به او کمک میکرد. بارگاههایی در لاهور و دهلی برای خود داشت که به مکانهایی برای دیدار پژوهشگران و شاعران تبدیل شده بود. او کتابخانهای تأسیس کرده و خوشنویسانی را برای نسخهبرداری از متون عربی کلاسیک ترجمه شده به فارسی استخدام کرده بود. در سال ۱۶۸۱ ، برادر جوانترش به شورش ناموفقی برعلیه پدرش دست زد. «زیبالنسا» نیز به شورش متهم شد و به زندان افتاد. از آن زمان به بعد، تا زمان درگذشتش در سال ۱۷۰۲، دیگر هیچ سابقهای از او در دست نیست. ۳۵ سال پس از درگذشت او، بیش از ۴۰۰ بیت از اشعارش گردآوری و با نام «دیوان مخفی»، به فارسی برگردانده شد. بسیاری از اشعار او غزل و عرفانی است.

مطالعهی این کتاب، به نصب هیچگونه نرمافزار و یا ثبتنام و عضویت و بارگذاری و … نیازی ندارد. برای مطالعهی کتاب به این صفحه بروید. در قسمت بالای پنجرهی کتاب، گزینههایی برای بزرگنمایی، کوچکنمایی، تفکیکپذیری بالا، تمامصفحه، چرخاندن صفحه، برش بخشی از تصویر و … قرار دارند. در ستون طرف چپ، میتوان شیوهی نمایش کتاب را تنظیم کرد و یا از روی فهرست صفحهها، به صفحهی مورد نظر رفت. گزینههای صفحهی بعد و صفحهی قبل، برای ورق زدن کتاب، در بالای این فهرست و هم در بالا-راست پنجرهی کتاب قرار دارند. ناوبَری صفحات، ساده است، ولی بارگذاری صفحهها تأخیر زیادی دارد.
پ.ن.:
۱. نشانهگذاریهای گفته شده در توضیحات نسخهی خطی که در پایین همان صفحه آمده است، در عکسها مشخص نیست.
در این باره:
- به مناسبت هفتهی کتاب (۳)
- به مناسبت هفتهی کتاب (۴)
- به مناسبت هفتهی کتاب (۵)
- به مناسبت هفتهی کتاب (۲)
- به مناسبت هفتهی کتاب (۷)
- به مناسبت هفتهی کتاب (۱)
- گفتوگوی مسعود لقمان با علی میرفطروس (به مناسبت انتشار چاپ دوم کتاب «آسیبشناسی یک شکست») بخش ششم
- گفتوگوی مسعود لقمان با علی میرفطروس (به مناسبت انتشار چاپ دوم کتاب «آسیبشناسی یک شکست») بخش پنجم
- گفتوگوی مسعود لقمان با علی میرفطروس (به مناسبت انتشار چاپ دوم کتاب «آسیبشناسی یک شکست») بخش پایانی
- نشر دو کتاب تازه از دکتر علی میرفطروس

نظر شما