پنجشنبه ۱۸ شهریور ۱۳۸۹
  • نماهنگ روز

نماهنگ روز


چاپ نوشته

به مناسبت هفته‎ی کتاب (۶)

ارسال توسط رامن در تاریخ ۲۹ - آبان - ۱۳۸۸

هفت روز با هفت یار مهربان از نوع دوم (۶)

کتاب بَرخط «دیوان شعر زیب‎النسا»

نسخه‎ی خطی «دیوان شعر زیب‎النسا»، سراینده: «زیب‎النسا»، تاریخ نگارش بین ۱۷۰۰ و ۱۸۵۰ میلادی، حدود ۲۸۰ صفحه، اندازه: ۱۶ در ۲۵ سانتی‎متر، خط نستعلیق، جوهر سیاه و قرمز، از مجموعه‎های دیجیتالی دانشگاه UTAH – کتابخانه‎ی جی. ویلارد مریت.

……….…..

این دیوان شعر به قلم شاه‎دخت «زیب‎النسا» یا «زینب‌النساء بیگم» (۱۶۳۸-۱۷۰۲)،‌ بزرگترین دختر اورنگ‌زیب عالمگیر آخرین پادشاه گورکانی هند سروده شده، و به خط نستعلیق عالی بر روی صفحه‎های مرغوب و نشانه‎گذاری شده با سپر تاجدار و یک پرنده و برج، در پایین صفحه‎ها نگاشته شده است (۱). هر صفحه دو ستون دارد و عنوان‎ها، برخی مترادف‎ها و شاه‎بیت‎ها به‎رنگ قرمز آمده‎اند.

«زیب‎النسا» به‎عنوان یکی از اعضای خانواده‎ی سلطنتی به مطالعه‎ی فارسی، عربی، دَری، هندی، خوش‎نویسی، ریاضیات و ستاره‎شناسی پرداخت و در هفت سالگی قرآن را حفظ کرد. از ۱۴ سالگی و با تخلص «مخفی» به سرودن شعر پرداخت. به‎عنوان دختری جوان، بر روی اندیشه‎ی سیاسی پدرش نفوذ داشت و اغلب در حل اختلافات شیعه و سنی به او کمک می‎کرد. بارگاه‎هایی در لاهور و دهلی برای خود داشت که به مکان‎هایی برای دیدار پژوهشگران و شاعران تبدیل شده بود. او کتابخانه‎ای تأسیس کرده و خوش‎نویسانی را  برای نسخه‎برداری از متون عربی کلاسیک ترجمه شده به فارسی استخدام کرده بود. در سال ۱۶۸۱ ، برادر جوان‎ترش به شورش ناموفقی برعلیه پدرش دست زد. «زیب‎النسا» نیز به شورش متهم شد و به زندان افتاد. از آن زمان به بعد، تا زمان درگذشتش در سال ۱۷۰۲، دیگر هیچ سابقه‎ای از او در دست نیست. ۳۵ سال پس از درگذشت او، بیش از ۴۰۰ بیت از اشعارش گردآوری و با نام «دیوان مخفی»، به فارسی برگردانده شد. بسیاری از اشعار او غزل و عرفانی است.

«زیب‎النسا»

مطالعه‎ی این کتاب، به نصب هیچ‎گونه نرم‎افزار و یا ثبت‎نام و عضویت و بارگذاری و … نیازی ندارد. برای مطالعه‎ی کتاب به این صفحه بروید. در قسمت بالای پنجره‎ی کتاب، گزینه‎هایی برای بزرگ‎نمایی، کوچک‎نمایی، تفکیک‎پذیری بالا، تمام‎صفحه، چرخاندن صفحه، برش بخشی از تصویر و … قرار دارند. در ستون طرف چپ، می‎توان شیوه‎ی نمایش کتاب را تنظیم کرد و یا از روی فهرست صفحه‎ها، به صفحه‎ی مورد نظر رفت. گزینه‎های صفحه‎ی بعد و صفحه‎ی قبل، برای ورق زدن کتاب، در بالای این فهرست و هم در بالا-راست پنجره‎ی کتاب قرار دارند. ناوبَری صفحات، ساده است، ولی بارگذاری صفحه‎ها تأخیر زیادی دارد.

پ.ن.:

۱. نشانه‎گذاری‎های گفته شده در توضیحات نسخه‎ی خطی که در پایین همان صفحه آمده است، در عکس‎ها مشخص نیست.

۲. درباره‎ی «زیب‎النسا»: (۱) و (۲) و (۳)


در این باره:

  1. به مناسبت هفته‎ی کتاب (۳)
  2. به مناسبت هفته‎ی کتاب (۴)
  3. به مناسبت هفته‎ی کتاب (۵)
  4. به مناسبت هفته‎ی کتاب (۲)
  5. به مناسبت هفته‎ی کتاب (۷)
  6. به مناسبت هفته‎ی کتاب (۱)
  7. گفت‌وگوی مسعود لقمان با علی میرفطروس (به مناسبت انتشار چاپ دوم کتاب «آسیب‌شناسی یک شکست») بخش ششم
  8. گفت‌وگوی مسعود لقمان با علی میرفطروس (به مناسبت انتشار چاپ دوم کتاب «آسیب‌شناسی یک شکست») بخش پنجم
  9. گفت‌وگوی مسعود لقمان با علی میرفطروس (به مناسبت انتشار چاپ دوم کتاب «آسیب‌شناسی یک شکست») بخش پایانی
  10. نشر دو کتاب تازه از دکتر علی میرفطروس

نظر شما

به صورت خودکار کلمات فینگلیش را به فارسی تبدیل کن. در صورتی که می خواهید انگلیسی تایپ کنید Ctrl+g را فشار دهید.
برداشت از اين تارنما تنها با يادکردن از نام «انجمن پژوهشي ايرانشهر» امکان‌پذير است.